2 results listed
Geleneksel toplumlarda sadece erkeklerin çalıştığı aile yapısı yerini post
modern toplumlarda hem erkeğin hem de kadının çalıştığı bir yapıya
bırakmıştır. Bu değişim, aileleri maddi kazanım olarak rahatlatsa da
çocukların bakımı, evdeki düzenin kurulması ve devamının getirilmesi gibi
birtakım sorunların yanında her iki bireyin de kariyer planlanmasının
gündeme gelmesi neticesinde rol dağılımlarında mecburi değişikliklere
gidilmiştir.
Konu, bireyle birlikte toplum dinamiklerini de yakından ilgilendirdiği için
literatürdeki önemini korumaktadır. Kadınların işgücü piyasasına katılım
oranının artmasına bağlı olarak son yıllarda üzerinde önemle durulan iş ve
aile yaşamı dengesi, bireyin her iki husustaki yükümlülüklerinin ve rollerinin
gereklerini etkin şekilde yerine getirebilmesinin bir ifadesidir.
Turizm işletmelerinde çalışma saatlerinin uzunluğu ve iş yükünün fazlalığı
gibi nedenlerle kadınların iş ve aile yaşamı dengesini koruyabilmesi için
büyük mücadeleler vermesi gerekmektedir. Özellikle evli ve çocuk sahibi
çalışanlarda bu dengeyi koruyabilmek daha da güçtür. Bu amaçla bekar
çalışanlar sosyal yaşamlarından fedakârlık etmek zorunda kalırlarken evli
çalışanlar ise başta eş ve çocuklarla ilgili roller olmak üzere iş dışı yaşamdaki
bazı rollerden vazgeçmektedirler.
Bu çalışmanın amacı; turizm işletmelerinde görev yapan kadın çalışanların iş
ve aile yaşamı dengesi hususundaki durumlarını ve davranışlarını
incelemektir. Bu amaç doğrultusunda farklı kademelerde bulunan 20 turizm
çalışanı kadın ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir.
Mülakatlardan daha fazla bilgi elde edebilmek amacıyla açık uçlu sorulardan
faydalanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, turizm işletmelerindeki kadın
çalışanların uzun çalışma süreleri dolayısıyla eşlerine ve çocuklarına yeterli
zaman ayıramadıklarını, bu sebeple aile birliği sorunu yaşadıklarını, çalışma
sürecinde ise iç ve dış müşterilerin uygunsuz davranışlarıyla sıklıkla
karşılaştıklarını ve bütün bunlara bağlı olarak yaşadıkları psikolojik
sorunların aile yaşamları üzerinde adeta bir tehdit oluşturduğunu ifade
etmişlerdir.
International Congress of Human and Social Sciences Research
İTOBİAD
Mehtap TÜRKAN
Fransızca “carriere” sözcüğünden gelen kariyer kavramı; bireyin, çalışma
hayatının başından sonuna kadar mesleğinde ilerleme kaydetmesi, para ve
saygınlık kazanması, tecrübelerini ve becerilerini artırması gibi kazanımlarını
ifade etmektedir.
Rekabetin şiddetinin hızla arttığı günümüzde rakipleri ile mücadele etmek
zorunda olan işletmeler için insan kaynağının kalitesi, o işletmenin yaşam
süresi üzerinde oldukça etkilidir. Özellikle küresel düzeyde faaliyet gösteren
işletmelerin katma değeri yüksek çalışanlara ihtiyaç duydukları aşikardır. Bu
durum, çalışanlarla hedef birliği içinde olmak isteyen işletmeler için kariyer
yönetimi kavramını, daha da önemli hale getirmiştir.
Çalışanlar, kariyer basamaklarını tırmanırken kariyer yönetiminde çeşitli
sorunlarla karşı karşıya kalabilmektedir. Güncel kariyer sorunlarından biri de
kariyer platosu kavramıdır. Literatürde “mesleki durgunluk” veya “kariyer
düzleşmesi” olarak da ifade edilen kariyer platosu, özellikle orta yaş
döneminde, bazı hiyerarşik kademelerdeki yığılmalar sebebiyle üst
basamaklara yükselmenin zor olması, bireyin bilgi ve tecrübe düzeyini yeterli
görerek işinde uzmanlığa eriştiğini düşünmesi, işin cazibesini kaybetmesi
gibi gerekçelere bağlı olarak terfi imkanlarının azaldığı ya da kalmadığı
durumları ifade eder.
Turizm işletmelerinde çalışanların kariyer yönetimi hem bireysel hem de
örgütsel performansın artırılması bakımından büyük önem arz etmektedir.
Her işin herkes tarafından kolaylıkla yapılabileceği düşüncesinin hâkim
olduğu turizm sektöründe kariyer platosu kavramıyla sıklıkla
karşılaşılmaktadır. Yeterli alan bilgisine sahip olmayan çalışanların çeşitli
pozisyonlarda istihdam edilebildikleri turizm işletmelerinde görülen kariyer
platosu sorunundan dolayı maddi ve manevi kayıplar yaşanabilmektedir.
Öncelikle, mesleki ilerlemede, gösterilecek çabanın tek başına yeterli
olamayacağı düşüncesini taşıyan bireylerin kariyer beklentisinin azalması
veya tamamen ortadan kalkması şeklinde kendini gösteren bu sorun, dış
etkenler kadar bireysel etkenler nedeniyle de oluşabilmektedir. Turizm
işletmelerindeki dinamik yapı dolayısıyla evlilik, doğum gibi gerekçelerle
işlerinden ayrılan kadın çalışanların işlerine geri dönüşlerinin her zaman
mümkün olamaması veya döndüklerinde performans sorunu yaşamaları da kariyer kayıplarına yol açabilmektedir.
Bu çalışmada; sağlıklı bir işletme ortamında yeri olmayan kariyer platosu
sorunu turizm işletmeleri özelinde bütün yönleriyle incelenecek, kavramın
işletme ve çalışan üzerindeki olumsuz etkileri ortaya konarak çözüm
önerilerine yer verilecektir
International Congress of Human and Social Sciences Research
İTOBİAD
Mehtap TÜRKAN